روانشناسی کودک، مطالعه ناخودآگاه و رشد آگاهی کودک است. روانشناسان کودک مشاهده می‌کنند که چگونه کودک با والدینش، خود و جهان ارتباط برقرار می‌کند و به این ترتیب پیشرفت و رشد ذهنی او را شناسایی و درک می‌کنند. روانشناسی کودک از نظر کلی بحث تازه و مستقلی است که درباره هوشیاری و بیداری روان کودک و تأثیر آن در رشد و نمو تدریجی او گفتگو می‌کند؛ و به ما می‌آموزد این موجود کوچک و ناتوان که یک روز یک قطعه گوشت و پوست ناتوان بوده چگونه رفتار و کردار خود را در این جهان وسیع آموخته و با چه شرایطی به دوران جوانی رسیده است. پرورش تدریجی روان کودک با آنچه که مربوط به رشد و پیشرفت اعضاء بدنی و مراحل بلوغ اوست کاملاً متفاوت و جدا از هم هستند و این دو مرحله مستقل دارای شرایط مخصوصی است که هر دو به موازات هم پیش می‌روند و از یکدیگر کمک می‌گیرند از آن گذشته برای شناختن مراحل روانی کودک کافی نیست که کودک را از زمان به دنیا آمدن مورد مطالعه قرار دهیم، زیرا قبل از به دنیا آمدن در زمانی‌که نطفه او بسته می‌شود در آن محیط تنگ و تاریک بدون آنکه ما بدانیم عوامل و شرایطی وجود دارد که اساس زندگی او پایه‌گذاری می‌شود و از این نتیجه می‌گیریم که از یک نقطه‌نظر تئوری روانشناسی کودک بایستی از زمان قبل از تولد مورد بررسی قرار گیرد؛ بنابراین روانشناسان کودک در حالی که پیشروی روان او را مطالعه می‌کنند باید بدانند اساس هستی این کودک با چه شرایطی پایه‌گذاری شده و بعد از تولید محیط و اطرافیان چه تأثیری در او باقی گذاشته‌اند. کسی‌که روان کودک را مورد مطالعه قرار می‌دهند از عواملی که باعث پیدایش این خصوصیات شده باید آگاهی کامل داشته باشد.

همه می‌خواهند فرزندشان رشد سالمی داشته باشد، اما همیشه معلوم نیست که آیا رفتار کودک نشانه یک مرحله عادی از رشد است یا نشانه‌ای از ناهنجاری. روانشناسان کودک می‌توانند در درک تفاوت میان این دو به شما کمک کنند. شناخت الگو‌های روانشناختی طبیعی و غیرطبیعی کودک می‌تواند به والدین کمک کند تا بهترین برقراری ارتباط با فرزند خود را داشته باشند، مکانیسم‌های مدیریت احساسات را به فرزند خود آموزش دهند و به آن‌ها در هر مرحله جدیدی از رشد و پیشرفت کمک کنند.

 

 

 

روانشناسان کودک همچنین می‌توانند رفتار‌های ناهنجار را زود تشخیص دهند، به تشخیص ریشه‌ای مسائل رفتاری متداول مانند موضوعات یادگیری، بیش فعالی یا اضطراب کمک کنند و به کودکان کمک کنند تا در برابر ناهنجاری‌هایی از این دست شخصاً اقداماتی را انجام دهند و در مهار آن‌ها مشارکت داشته باشند. روانشناسان کودک همچنین می‌توانند به جلوگیری، ارزیابی و تشخیص تأخیر‌های رشد یا ناهنجاری‌های رشدی مانند اوتیسم کمک کنند.